Aktualizacja: 5 września 2026
Od 1 września 2026 roku obowiązuje nowa podstawa programowa — część reformy nazwanej przez ministerstwo „Kompas jutra”. Wprowadza ją rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378).
Zmiana nie obejmuje wszystkich klas naraz. Poniżej — co to znaczy w praktyce dla rodzica dziecka z klas 1–3.
Której klasy dotyczy zmiana i kiedy
Rok szkolny 2026/2027 (obecny)
Klasa 1 — nowa podstawa programowa.
Klasa 2 i klasa 3 — nadal dotychczasowa podstawa.
Rok szkolny 2027/2028
Do klasy 1 dołącza klasa 2. Klasa 3 wciąż na starej podstawie.
Rok szkolny 2028/2029
Nowa podstawa obejmuje wszystkie klasy 1–3.
Innymi słowy: reforma wędruje razem z rocznikiem. Jeśli Twoje dziecko poszło w tym roku do pierwszej klasy, uczy się już według nowych zasad. Jeśli jest w drugiej lub trzeciej — w tym roku nic się dla niego nie zmienia.
Lektury w klasie 1: nie ma urzędowej listy
To zmiana, która zaskakuje najwięcej rodziców. Nowa podstawa programowa nie zawiera żadnej listy lektur dla klas 1–3 — ani obowiązkowej, ani listy propozycji. Wcześniejsza podstawa taki zestaw propozycji miała.
Zamiast listy rozporządzenie określa zasadę: o doborze lektur decyduje nauczyciel, wspólnie z uczniami i przy wsparciu nauczyciela bibliotekarza, a w ciągu roku szkolnego uczniowie powinni przeczytać w całości nie mniej niż 4 pozycje książkowe. Wybór ma pasować do możliwości i zainteresowań konkretnej klasy.
Praktyczny wniosek: nie ma sensu szukać w internecie „listy lektur dla klasy 1 na 2026/2027”, bo taka lista nie istnieje na poziomie ministerstwa. Tytuły poda nauczyciel Twojego dziecka i w każdej szkole mogą być inne. Lista lektur występuje w rozporządzeniu wyłącznie dla klas 4–8.
Osiem edukacji zamiast dziewięciu
Nauczanie w klasach 1–3 pozostaje zintegrowane, ale inaczej pogrupowane. Nowa podstawa wymienia 8 zintegrowanych edukacji:
1. Edukacja językowa — w tym polonistyczna i język obcy
2. Edukacja matematyczna — liczby, miary, figury, dane, myślenie matematyczne
3. Edukacja przyrodnicza
4. Edukacja społeczna — w tym edukacja obywatelska
5. Edukacja artystyczna — plastyka i muzyka razem
6. Edukacja techniczna i informatyczna — razem, w tym bezpieczeństwo i higiena pracy
7. Wychowanie fizyczne
8. Etyka — przenika wszystkie pozostałe obszary
Wcześniej plastyka i muzyka oraz technika i informatyka były osobnymi obszarami. Doszedł też wyraźnie zaznaczony obszar etyki. Wymiar zajęć w klasach 1–3 wzrósł z 20 do 21 godzin tygodniowo.
Czego reforma nie zmienia
Wokół września 2026 sporo pojęć trafiło do jednego worka. Warto rozdzielić dwie rzeczy:
Brak pisemnych prac domowych w klasach 1–3 to nie jest nowość tej reformy. Zakaz obowiązuje od 1 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 438), z wyjątkiem ćwiczeń usprawniających małą motorykę. Zmiany w ocenianiu, które weszły we wrześniu 2026, dotyczą przede wszystkim klas 4–8 i oceny zachowania.
Co to znaczy dla rodzica
Zapytaj o tytuły. Skoro listy nie ma, jedynym źródłem są cztery książki wybrane przez wychowawcę. Warto poznać je na początku roku, a nie w tygodniu sprawdzianu.
Nie porównuj z inną szkołą. Klasa obok może czytać zupełnie co innego — to teraz norma, a nie błąd.
Rozmowa zastępuje zeszyt. W klasach 1–3 nie ma pisemnych prac domowych, więc rodzic ma mniej „papierowych” śladów tego, co dziecko umie. Zwykła rozmowa o przeczytanej książce jest tu najprostszym narzędziem.
Skąd wziąć pytania do rozmowy
Sprawdzajka to darmowa aplikacja dla rodziców uczniów klas 1–3 z gotowymi pytaniami do lektur i tematów z podstawy programowej — wraz z odpowiedziami, żebyś nie musiał(a) czytać całej książki przed dzieckiem. Tematy dla klasy 1 są opisane według nowej podstawy (Dz.U. 2026 poz. 378), a dla klas 2–3 — według podstawy, która te klasy nadal obowiązuje.
Jeśli nauczyciel wybrał książkę spoza typowego zestawu, możesz zeskanować fragment tekstu, a aplikacja ułoży pytania sama.
Częste pytania
Od kiedy obowiązuje nowa podstawa programowa w klasie 1?
Od 1 września 2026 r. Podstawę określa rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 378).
Jakie są lektury dla klasy 1 w roku 2026/2027?
Nie ma urzędowej listy lektur dla klas 1–3. Tytuły wybiera nauczyciel wspólnie z uczniami; w ciągu roku szkolnego uczniowie powinni przeczytać w całości nie mniej niż cztery książki.
Czy klasa 2 i 3 uczą się już według nowej podstawy?
Nie. W roku 2026/2027 klasy 2 i 3 realizują dotychczasową podstawę. Klasa 2 przechodzi na nową w roku 2027/2028, a klasa 3 w roku 2028/2029.
Ile godzin tygodniowo ma teraz edukacja wczesnoszkolna?
21 godzin zamiast dotychczasowych 20.
Czy od września 2026 zniknęły prace domowe w klasach 1–3?
Nie, to wcześniejsza zmiana. Zakaz zadawania pisemnych prac domowych w klasach 1–3 obowiązuje od 1 kwietnia 2024 r., z wyjątkiem ćwiczeń usprawniających małą motorykę.
Czy w klasach 1–3 pojawił się przedmiot edukacja zdrowotna?
Nie. Edukacja zdrowotna jako odrębny przedmiot dotyczy klas 4–8. W klasach 1–3 treści o zdrowiu i bezpieczeństwie są włączone w edukację zintegrowaną.
Strona ma charakter informacyjny. Źródło: rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (Dz.U. 2026 poz. 378).